Nieuw theatercollectief vertelt Amersfoortse verhalen: ‘Onze voorstellingen moeten gaan gonzen’
Onder aanvoering van Fem Petraeus (39) is er deze zomer een nieuw Amersfoorts theatercollectief opgestaan: De Stad Speelt. Professionele makers improviseren elke maand in wisselende samenstelling en op verrassende locaties. Er is slechts één zekerheid: de voorstellingen gaan over de regio en haar mensen.

Thijs Tomassen 24-08-19, 12:05
Vanuit een horecagelegenheid kijkt Fem Petraeus uit over de vrijdagmarkt op de Hof. Het stadse marktleven zou zomaar voer kunnen zijn voor een voorstelling, zo dagdroomt ze hardop. Genoeg bijzondere karakters bij elkaar. ,,Daar raak ik door geïnspireerd. Dat kunnen heel kleine details zijn, juist zelfs. Die kunnen we dan uitvergroten in onze improvisaties. Ik zou het grappig vinden als mensen vervolgens over de markt lopen en denken: over wie zou dat dan gaan? Dat het doorspeelt in de stad. Onze voorstellingen moeten gaan gonzen.’’

Amersfoort heeft genoeg in huis en dat moeten we laten zien

Fem Petraeus
Aan ambities geen gebrek bij het nieuwe theatercollectief De Stad Speelt, een krachtenbundeling van professionals – acteurs, theaterdocenten, regisseurs en muzikanten – uit de regio. Want, zo stelt Petraeus, waarom zouden die altijd de stad uit moeten om hun kunsten te vertonen? ,,Voor werk moet ik altijd naar de randstad. Als we moeten draaien is bijna alles in Amsterdam gesitueerd. Je hebt nu de serie Oogappels van Talpa die hier is opgenomen, maar de cast en crew komen vooral uit Amsterdam. Maar Amersfoort heeft ook genoeg in huis en dat moeten we laten zien. Laten we binnen onze eigen stad onze culturele expertise tonen. Amersfoort kan ook theaterstad zijn en verdient het om op die manier op de kaart gezet te worden.’’

Onderweg naar Morgen
Herkend worden op straat vond ik minder, ik werd er ongemakke­lijk van

Fem Petraeus
Petraeus loopt al jaren rond in de film-, televisie- en theaterwereld. Aan het begin van de jaren nul verwierf ze bekendheid met haar rol als Ariël – het nichtje van barman JP – in de soapserie Onderweg naar Morgen. ,,Ik ging elke dag fluitend naar mijn werk, vond het geweldig om daar op de set te komen. Al die acteurs kende ik van televisie en daar mocht ik dagelijks mee samenspelen. Veel geleerd, veel camera-ervaring opgedaan. Alleen herkend worden op straat vond ik minder, ik werd er ongemakkelijk van. Verschrikkelijk als mensen stiekem foto’s probeerden te maken.’’

Dat woog niet op tegen haar spelplezier. ,,Vooral samen mooie producties maken vond ik fantastisch. Als ik niet hoefde te draaien, zat ik vaak bij de mensen van productie en art. Toen al dacht ik: hoe tof zou het zijn als we een collectief hebben waarmee we voor elk project in wisselende samenstelling verschillende expertises bij elkaar brengen. Dat is altijd een droom gebleven.’’

Voordat het zover was dook Petraeus dieper in de wereld van draaiende camera’s en theaterzalen. Haar personage Ariël in Onderweg naar Morgen verhuisde naar Groningen om daar een tehuis voor tienermoeders op te richten. ,,En we hebben nooit meer iets van haar gehoord, haha! Het gaf mij de ruimte om theater te ontdekken. Inmiddels werk ik zowel voor als achter de schermen, bijvoorbeeld als actrice of presentatrice. Ook maak ik vlogs over cultuur voor My Daily Shot of Culture. En ik geef les als docent spelregie en casting.’’

Het is niet altijd makkelijk om mensen te vinden die even enthousi­ast zijn als ik

Fem Petraeus
Dan: ,,Ik heb het altijd belangrijk gevonden om mensen te verbinden en hechte samenwerkingen aan te gaan. Mijn kracht ligt dan ook in het opzetten van nieuwe projecten. Het is niet altijd makkelijk om mensen te vinden die even enthousiast zijn als ik. Maar als ik ze dan vind, kan ik mijn ideeën naar een hoger plan tillen. En dat is precies wat er nu met De Stad Speelt ontstaat.’’

Langgekoesterde wens
Met de oprichting van het theatercollectief komt een langgekoesterde wens van Petraeus uit: een krachtenbundeling van professionals die in wisselende samenstelling elkaars sterke punten benutten. Theater op bijzondere plekken. Voor, door en over de regio Amersfoort. Met improvisatie als basis van elke voorstelling. Petraeus: ,,Onze fantasie is leidend. Tegelijkertijd met het publiek horen we als acteurs wat het verhaal is dat we gaan spelen. Daar zit in elk geval een conflict in, er moet wat te melden zijn. Het is geen show á la De Lama’s, ofzo.’’

,,Deze vorm is hartstikke spannend’’ , vervolgt ze. ,,We dagen onszelf, elkaar en het publiek uit. Je bent als speler niet zozeer bezig met je beste spel, maar vooral ook met de dramaturgische lijn in het verhaal. Je bent echt aan het puzzelen. Een tegenspeler kan een stap zetten waardoor jij totaal onderuit gaat. We gaan het experiment aan en schuwen het onbekende niet. Dan krijg je als acteur een focus en een energie waar ik heel erg van hou. Dan ontstaan de meest briljante voorstellingen. Of mislukte, haha. We hebben geen idee waar het eindigt op het podium. Dat avontuurlijke maakt deze vorm van theater fantastisch.’’

Petraeus ziet het nieuwe theatergezelschap, dat inmiddels een stichting is en financiële steun van de gemeente krijgt, alleen maar groeien. Mensen vanuit allerlei creatieve disciplines haken aan. En ook dat zorgt ervoor dat de spanning toeneemt. ,,Er zitten mensen in onze whatsappgroep die ik nog nooit ontmoet heb. De Stad Speelt is een olievlek die zich verder verspreidt. Mensen steken elkaar aan. Laatst nam muzikant Bas Bons zijn keyboard mee naar een repetitie. In hoeverre kan hij verstilling veroorzaken? Het ritme bepalen? Mijn broer Bram maakt en draait muziek, weer een ander speelt melodica. I love it, dat wil ik er ook in, kom er maar bij!’’

Krachtenbundeling
We vertellen verhalen uit Amersfoort. Ik hoop heel erg dat het herkenbaar is

Fem Petraeus
,,Dat is wat er nu gebeurt: een grote krachtenbundeling’’ , vertelt ze. ,,Met mensen die het voelen. Zo fijn dat je iets bedenkt en dat het dan klopt voor mensen, dat ze erin meegaan. Er zijn bij De Stad Speelt makers met ‘vaste verkering’, die vaak meedoen en meedenken met de verhalen en locaties, en makers met een latrelatie, die af en toe meespelen. Alles kan nog, we staan voor veel open. Maar het heeft wel een professioneel karakter, wij zijn geen amateurtheaterclub.’’

De voorstellingen hebben een gemene deler: ze gaan over gebeurtenissen of karakters in de regio Amersfoort. Om inspiratie op te doen lopen Petraeus en haar metgezellen al met een open blik door de stad en scannen ze het regionale nieuws. ,,We vertellen Amersfoortse verhalen. Cabaretier Patrick Nederkoorn heeft ook voorstellingen over de stad gemaakt. De hele zaal moest lachen omdat het herkenbaar was. Wij leggen er veel meer een fictieve laag overheen, laten onze creativiteit de vrije loop, maar ik hoop heel erg dat het ook zo herkenbaar wordt voor het publiek. Misschien gaat er wel een voorstelling over de burgemeester, hoe hij thuis is. Dingen die je als gewone burger niet zomaar ziet, maar waarover wij onze verbeelding kunnen uiten.’’

Het theatercollectief, dat in Hanna Ebbinge een zakelijk leider heeft gevonden, wil elke maand op een andere inspirerende plek in de regio spelen. Vast wel een keer in een theater of in een culturele hotspot als de Volmolen, maar ook op minder gangbare locaties die zowel de spelers als het publiek inspireren. Petraeus noemt plekken als de Elleboogkerk, het restaurant van de Hema en het oude pand van de Zeeman als voorbeelden. ,,De locatie laten we zoveel mogelijk zoals we die aantreffen. Ik wil niet dat het rijtje rijtje, stoeltje stoeltje wordt. Dat het publiek zit en denkt: kom maar op met je verhaaltje. Het moet juist ook voor het publiek zoeken worden. Dat er ineens iemand achter je staat te spelen. Uiteindelijk hopen we dat het publiek dezelfde extase voelt als wij op het podium.’’

Spannend
Wiens nieuwsgierigheid geprikkeld is kan op 15 september bij Rondje van de Stad twee teasers van De Stad Speelt zien. ,,Laatst vroeg iemand me: wat kunnen we verwachten? Kan ik de kinderen meenemen? Toen zei ik: geen idee wat voor voorstelling het wordt, dat is het spannende. Dus kom maar gewoon. Je weet een ding zeker: het gebeurt op dat moment. Je kunt niet zeggen: ik kom volgende week wel kijken. Je moet erbij zijn om die extase mee te voelen en samen een collectieve herinnering met elkaar te maken. En dan gaan we op naar de volgende voorstelling.’’